Strona wykorzystuje pliki cookies, które usprawniają działanie serwisu. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. W innym wypadku ciasteczka będą umieszczane w pamięci Twojego urządzenia.

Utajona alergia pokarmowa - JESTEŚ PEWIEN, ŻE JESZ ZDROWO?

NAWET NAJZDROWSZA DIETA MOŻE BYĆ PRZYCZYNĄ CHOROBY

Czy wiesz, że przyczyną złego samopoczucia i choroby mogą być codziennie spożywane pokarmy?

To co jemy w znacznym stopniu wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie. Alergia pokarmowa, czyli niewłaściwa reakcja układu immunologicznego na spożywane pokarmy nazywana jest chorobą XXI wieku. Należy jednak pamiętać, iż możliwe manifestacje tej choroby są bardzo zróżnicowane. W typowej alergii IgE – zależnej (typu I, natychmiastowej) reakcja organizmu na spożywany pokarm jest bardzo szybka i dotyczy najczęściej skóry i śluzówek (wysypka, obrzęk, atopowe zapalenie skóry) oraz przewodu pokarmowego (biegunka, bóle brzucha, zaparcia). Diagnostyka alergii natychmiastowej opiera się o testy skórne i testy z krwi na alergię IgE – zależną, w oparciu o wywiad lekarski.

Problem pojawia się jednak, gdy zauważamy, że spożywany pokarm jest przyczyną problemów zdrowotnych i pogorszenia samopoczucia, a testy na alergię IgE – zależną dają wyniki ujemne. Co więcej, pacjent nie jest w stanie samodzielnie określić który ze spożywanych pokarmów jest przyczyną problemów.

Niepożądane reakcje na pokarmy mogą ujawniać się dopiero po kilku dniach od spożytego posiłku

Dzieje się tak dlatego, że bardzo często przyczyną chronicznych, przewlekłych dolegliwości jest ukryta (opóźniona) nadwrażliwość pokarmowa. Oznacza to, iż czas jaki upływa pomiędzy spożyciem alergizującego pokarmu, a wystąpieniem objawów wynosi od 8 – 96 godzin. Oznacza to, że pokarm spożyty w poniedziałek może wywołać reakcję organizmu dopiero w środę czy czwartek. Tak znaczne opóźnienie objawów uniemożliwia samodzielną identyfikację uczulających pokarmów przez pacjenta. Tego typu reakcje nazywane bywają potocznie nietolerancją pokarmową. Tymczasem u ich podłoża leży wytworzenie swoistych przeciwciał IgG i IgA względem niektórych pokarmów, czyli mechanizm charakterystyczny dla alergii.

Jelito a alergia pokarmowa

Szacuje się, że w krajach wysokorozwiniętych ukryta alergia pokarmowa dotyka nawet 50 % mieszkańców. Dzieje się tak, gdyż jej bezpośrednią przyczyną jest uszkodzenie bariery jelitowej. Do głównych zadań tej bariery należy przepuszczanie przez ścianę jelita tylko odpowiednio rozłożonych i niezbędnych dla zdrowia składników odżywczych. Jednocześnie odgrywa ona rolę filtra, zapobiegając przenikaniu do układu krwionośnego toksyn, bakterii i innych szkodliwych substancji. U osoby zdrowej bariera jelitowa chroni więc przed czynnikami szkodliwymi, zapewniając jednocześnie prawidłowe odżywienie organizmu. Niestety współczesny tryb życia i zanieczyszczenie środowiska wpływa na uszkodzenie kolejnych elementów opisywanej bariery jelitowej i w „otwarcie” jelita, czyli rozwoju zespołu przesiękliwego jelita. Do czynników najsilniej uszkadzających barierę jelitową należą:

  •     spożywanie żywności wysokoprzetworzonej
  •     alkohol
  •     przewlekły stres psychiczny i fizyczny (sport wyczynowy)
  •     toksyny środowiskowe
  •     czynniki genetyczne
  •     uwarunkowanie okołoporodowe (sposób porodu, sposób karmienia)
  •     stosowane leki (niesteroidowe leki przeciwzapalne, antybiotykoterapia zwłaszcza wielokrotna)
  •     stosowane/ przebyte leczenie (radioterapia, chemioterapia, immunosupresja, zabiegi chirurgiczne)
  •     choroby towarzyszące (celiakia, choroby autoimmunologiczne i inne)
  •     przebyte zakażenia bakteryjne i wirusowe

Do układu krwionośnego bez przeszkód przenikają niestrawione cząsteczki pokarmów, zwiększa się ryzyko przenikania bakterii, grzybów czy toksyn.
Niewystarczająco rozłożone pokarmy aktywują układ immunologiczny, którego naturalną rolą jest ochrona organizmu przed czynnikami potencjalnie szkodliwymi. U osoby z nieprawidłowo funkcjonującą barierą jelitową, pokarm zostaje nieprawidłowo rozpoznany jako element potencjalnie szkodliwy.

Rozwijający się stan zapalny, przebiegający z wytworzeniem kompleksów immunologicznych ma na celu eliminację antygenu pokarmowego z organizmu. Jest to jednak niemożliwe, gdyż pokarm ten jest stale obecny w diecie. Po pewnym czasie ciągłej aktywacji stan zapalny przechodzi w postać przewlekłą, obejmując kolejne tkanki i organy. W konsekwencji dochodzi do rozwoju procesu chorobowego. Od lokalizacji stanu zapalnego w organizmie zależą objawy opisywanej nadwrażliwości pokarmowej.

Utajone nadwrażliwości na pokarmy mogą być przyczyną:

  •     dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (bóle brzucha, wzdęcia, zaparcia, biegunki, mdłości, uczucie przelewania, refluks żołądkowo – jelitowy)
  •     zespołu metabolicznego (nadwaga/ otyłość, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze)
  •     zmian skórnych (AZS, trądzik, łuszczyca, świąd idiopatyczny, pokrzywka)
  •     zaburzeń nastroju
  •     zespołu chronicznego zmęczenia
  •     depresji
  •     anemii
  •     nasilania stanu zapalnego w chorobach autoimmunologicznych (nieswoiste zapalenie jelit, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, celiakia i inne)
  •     zaburzeń ze spektrum autyzmu
  •     nadpobudliwości psychoruchowej ADHD
  •     objawów neurologicznych
  •     migren
  •     idiopatycznych bólów mięśni i stawów
  •     innych dolegliwości przewlekłych o trudnej do ustalenia etiologii

Piśmiennictwo:
1. Karakuła-Juchnowicz H, Szachta P, Opolska A, Morylowska-Topolska J, Gałęcka M, Juchnowicz D, Krukow P, Lasik Z.: The role of IgG hypersensitivity in the pathogenesis and therapy of depressive disorders. Nutr Neurosci. 2014
2. Frank M., Ignyś I., Gałęcka M., Szachta P Alergia pokarmowa IgG-zależna i jej znaczenie w wybranych jednostkach chorobowych.:Ped Pol 2013; 88 (4): 252-257
3. Audit of the York Nutritional Laboratory survey, conducted by the Department of Health Studies, University of York, on behalf of the British Allergy Foundation. 2001, January.
4. Frank M., Szachta P., Gałęcka M., Ignyś I.: Alergia pokarmowa IgG- zależna i jej znaczenie w otyłości i cukrzycy typu 2.
Forum Zaburzeń Metabolicznych 2014; 5 (3): 108-114
5. Szachta P., Frank M., Gałęcka M. Ignyś I.: Zaburzenia przewodu pokarmowego i terapia żywieniowa dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu – aktualny stan wiedzy.
Pediat. Pol. 2014; 89 (4): 269-276
6. Isolauri E., Rautava S., Kalliomäki M.: Food allergy in irritable bowel syndrome: new facts and old fallacies. Gut 2004; 53: 1391-1393
7. Atkinson W., Sheldon T.A., Shaath N., Whorwell P.J.: Food elimination based on IgG antibodies in irritable bowel syndrome: a randomized controlled trial. Gut 2004; 53: 1459-1464.
8. Hardman G., Hart G.: Dietary advice based on food- -specific IgG results. Nutrition and Food Science 2007; 37: 16-23.
9. Zuo X.L., Li Y.Q., Li W.J., Guo Y.T., Lu X.F., Li J.M. i wsp.: Alterations of food antigen-specific serum immunoglobulins G and E antibodies in patients with irritable bowel syndrome and functional dyspepsia. Clin and Exper Allergy 2007; 37: 823-830
10. Alpay K., Ertas M., Orhan E.K., Ustay D.K., Lieners C., Baykan B.: Diet restriction in migraine, based on IgG against foods: a clinical double-blind, randomised, cross-over trial. Cephalgia 2010; 30 (7): 829-837.
11. Bentz S., Hausmann M., Piberger H., Kellermeier S., Paul S., Held L. i wsp.: Clinical elevance of IgG antibodies against food antigens in Crohn’s Disease: a double- blind cross-over diet intervention study. Digestion 2010; 81: 252-264.
12. Wasilewska J., Jarocka-Cyrta E., Kaczmarski M.: Patogeneza zaburzeń przewodu pokarmowego u dzieci z autyzmem. Pol Merk Lek 2009, XXVII, 157: 40.
13. Rudzki L., Frank M., Szulc A., Gałęcka M., Szachta P., Barwinek D.: Od jelit do depresji – rola zaburzeń ciągłości bariery jelitowej i następcza aktywacja układu immunologicznego w zapalnej hipotezie depresji. Neuropsychiatria i Neuropsychologia 2012; 7: 2.
14. Zawisza E.: Reakcje pokarmowe – nie mediowane IgE. Alergia 2013; 47-48
15. Out T.A., van de Graaf E.A., van den Berg N.J., Jansen H.M.: IgG subclasses in bronchoalveolar lavage fluid from patients with asthma. Scand. J. Immunol. 1991; 33: 719-727.
16. Hon K.L., Poon T.C., Pong N.H., Wong Y.H., Leung S.S., Chow C.M., Leung T.F.: Specific IgG and IgA of common foods in Chinese children with eczema: Friend or foe. J Dermatolog Treat 2013, Nov 15.